نخستین جام جهانی فوتبال در سال ۱۹۳۰ با حضور ۱۳ تیم در اروگوئه برگزار شد و میزبان با شکست آرژانتین در فینال، اولین قهرمان تاریخ این رقابت‌ها لقب گرفت.

به گزارش پایگاه خبری۹۱ورزشی؛ جام جهانی فوتبال حالا مهم‌ترین و پرتماشاگرترین تورنمنت ورزشی جهان است، اما آغاز این رقابت‌ها به دورانی بازمی‌گردد که فوتبال هنوز صاحب یک جام مستقل جهانی نبود و بازی‌های المپیک مهم‌ترین صحنه رقابت تیم‌های ملی محسوب می‌شد.

در اوایل قرن بیستم، فوتبال در اروپا و آمریکای جنوبی به سرعت در حال رشد بود، اما نبود یک تورنمنت رسمی جهانی، یکی از خلأهای مهم این ورزش به شمار می‌رفت. فدراسیون بین‌المللی فوتبال، فیفا، در سال ۱۹۰۴ تاسیس شد، ولی سال‌ها طول کشید تا ایده برگزاری جام جهانی به مرحله اجرا نزدیک شود. در این میان ژول ریمه، رئیس فرانسوی فیفا، نقشی تعیین‌کننده داشت. او باور داشت فوتبال باید جامی مستقل داشته باشد و پس از سال‌ها تلاش، در کنگره ۱۹۲۸ فیفا، اعضا را برای تصویب این تورنمنت متقاعد کرد.

با تصویب رسمی جام جهانی، انتخاب میزبان به مسئله اصلی تبدیل شد. اروگوئه در آن زمان یکی از قدرت‌های بلامنازع فوتبال جهان بود و با دو قهرمانی در المپیک ۱۹۲۴ و ۱۹۲۸، جایگاه ویژه‌ای داشت. این کشور همچنین در آستانه برگزاری جشن صدمین سال استقلال خود بود و دولتش اعلام کرد تمام هزینه‌های سفر و اقامت تیم‌ها را بر عهده می‌گیرد. همین مسئله باعث شد فیفا میزبانی نخستین دوره را به مونته‌ویدئو بسپارد.

مسیر رسیدن به اروگوئه اما بسیار دشوار بود. هنوز خبری از سفرهای هوایی گسترده نبود و تیم‌ها برای رسیدن به آمریکای جنوبی باید هفته‌ها در کشتی می‌بودند. به همین دلیل، بسیاری از کشورهای اروپایی انصراف دادند و در نهایت تنها فرانسه، بلژیک، رومانی و یوگسلاوی به مسابقات رفتند؛ آن هم در شرایطی که ژول ریمه شخصاً برای حضور نمایندگان اروپا تلاش فراوانی کرده بود.

نخستین دوره جام جهانی از ۱۳ تا ۳۰ جولای ۱۹۳۰ برگزار شد و ۱۳ تیم در آن حضور داشتند. در آن زمان خبری از مرحله مقدماتی نبود و تیم‌های اروگوئه، آرژانتین، برزیل، شیلی، پاراگوئه، پرو، بولیوی، آمریکا، مکزیک، فرانسه، بلژیک، رومانی و یوگسلاوی در چهار گروه قرار گرفتند. تنها صدرنشینان گروه‌ها جواز حضور در نیمه‌نهایی را به دست آوردند.

در دیدارهای ابتدایی این تورنمنت، لوسین لوران مهاجم فرانسه در بازی برابر مکزیک، نخستین گل تاریخ جام جهانی را به ثمر رساند. فرانسه همان دیدار را ۴ بر ۱ برد تا اولین برد تاریخ جام جهانی نیز به نام این تیم ثبت شود.

در پایان مرحله گروهی، چهار تیم اروگوئه، آرژانتین، آمریکا و یوگسلاوی به نیمه‌نهایی صعود کردند. دو دیدار این مرحله با نتایج مشابه به پایان رسید: آرژانتین ۶ بر ۱ آمریکا را شکست داد و اروگوئه هم ۶ بر ۱ یوگسلاوی را از پیش رو برداشت تا نخستین فینال تاریخ جام جهانی میان دو تیم از آمریکای جنوبی برگزار شود.

فینال در ۳۰ جولای ۱۹۳۰ و با حضور بیش از ۹۰ هزار تماشاگر در ورزشگاه سنتناریو انجام شد. حساسیت مسابقه به حدی بود که حتی بر سر توپ بازی اختلاف به وجود آمد و در نهایت تصمیم گرفته شد نیمه اول با توپ آرژانتین و نیمه دوم با توپ اروگوئه برگزار شود. آرژانتین نیمه اول را ۲ بر ۱ برد، اما اروگوئه در نیمه دوم با یک بازگشت تاریخی، سه گل دیگر به ثمر رساند و ۴ بر ۲ پیروز شد. پابلو دورادو، پدرو سئا، سانتوس ایریارته و هکتور کاسترو گل‌های اروگوئه را زدند و کارلوس پئوسله و گیلرمو استابیله برای آرژانتین گلزنی کردند.

در پایان مسابقات، گیلرمو استابیله با ۸ گل عنوان آقای گل را از آن خود کرد. در آن زمان جایزه رسمی بهترین بازیکن وجود نداشت، اما بسیاری از کارشناسان، خوزه نازازی کاپیتان اروگوئه را ستاره اصلی آن تورنمنت می‌دانستند. همچنین نخستین هت‌تریک تاریخ جام جهانی را برت پاتنو از آمریکا برابر پاراگوئه ثبت کرد. در مجموع ۱۸ بازی در این دوره برگزار شد و آمریکا و یوگسلاوی بدون برگزاری مسابقه رده‌بندی، به طور مشترک سوم شدند. آلبرتو سوپیچی سرمربی اروگوئه نیز در ۳۱ سالگی، جوان‌ترین مربی تاریخ شد که جام جهانی را فتح کرده است.

  • نویسنده : محمد مهدی اسماعیلی رها